Twoja przeglądarka ma wyłączoną opcję obsługi skryptów Java.

EP, EK, EU - co to oznacza w praktyce?

Czy ze świadectwa charakterystyki energetycznej można wyczytać dokładnie, który budynek jest energooszczędny względem innego? Jakie dane i w jaki sposób powinniśmy odczytywać, aby uzyskać komplet informacji na temat charakterystyki energetycznej budynku? Wszystkie te informacje zawarte są w świadectwie, jednak czy potrafimy je prawidłowo zinterpretować?

W artykule przedstawiona została analiza porównawcza cech energetycznych dwóch „prawie identycznych” wariantów budynku jednorodzinnego.  Bryła budynku, powierzchnie pomieszczeń i przegród są identyczne dla obu wariantów. Elementami odróżniającym dwa warianty są zastosowane materiały przegród, elementy techniki grzewczej i wentylacyjnej.  Podstawą analizy jest metodologia dotycząca sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej oraz wzory świadectw.  

Analizowanym budynkiem jest dom jednorodzinny, parterowy, niepodpiwniczony, o powierzchni ogrzewanej ponad 165m2, w tym około 126m2 zajmuje część mieszkalna budynku, a ponad 38m2 stanowi pomieszczenie techniczne i garaż. W części mieszkalnej przyjęto temperaturą wewnętrzną, jako 20oC, a w części niemieszkalnej 5oC. Budynek zamieszkiwany jest przez cztero - osobową rodzinę.

Na początku przyjrzyjmy się jak przedstawiają się wskaźniki EP (jednostkowe zapotrzebowanie na energię pierwotną, kWh/m2a) obliczone dla dwóch wariantów analizowanego budynku jednorodzinnego, na tle wymagań Rozporządzenia o Warunkach Technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.  Zadać należy w takim wypadku pytanie: Który wariant budynku wybierasz: A czy B ?

Wariant A                                                                                                           Wariant B

   

Jak widać oba warianty budynku spełniają wymagania Warunków Technicznych odnośnie oszczędności energii. Pokazane wskaźniki EP, wg WT są głównym kryterium decydującym o oszczędności budynku pod względem energetycznym. Z tego względu, wskaźniki EP są także najbardziej eksponowanymi wartościami w świadectwach charakterystyki energetycznej budynków.

Czym różnią się omawiane warianty budynku?

Obydwa warianty budynku różnią się przede wszystkim zastosowanymi instalacjami, rodzajem ogrzewania oraz budową przegród. Wariant A budynku to budynek nieocieplony, ściany z cegły pełnej gr. 38cm (U = 1,44 W/m2K), pokrycie dachu ze słomy ( gr. 0,1m; U = 0,63), z zastosowaną wentylacją naturalną i kotłem na biomasę. Natomiast wariant B budynku został wyposażony w wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła (70%), gazowy kocioł kondensacyjny, a przegrody ocieplone są 20 centymetrami wełny na ścianach (U = 0,15), 30 centymetrami wełny na dachu (U = 0,14), 20 centymetrami styropianu na podłodze oraz energooszczędne okna (U = 0,9).

Jak widać, oba warianty budynku „z zewnątrz” niczym się nie różnią. To, co je różni to materiały budowlane, z jakich je wykonano, a także rodzaje instalacji grzewczych i wentylacyjnych. Przede wszystkim jednak, prawie nie różnią się od siebie wartościami wskaźnika EP, czyli tą wielkością, która najbardziej skupia na sobie uwagę czytającego świadectwo charakterystyki energetycznej.  Na podstawie wartości tego wskaźnika, stwierdzamy także, że oba warianty mają spełnione wymagania Warunków Technicznych odnośnie oszczędności energii.

Jednak najistotniejsze informacje na temat energetycznych właściwości budynku znajdują drugiej stronie świadectwa charakterystyki energetycznej.

Bardzo ważną wartością pokazywaną na drugiej stronie świadectw jest jednostkowe zapotrzebowanie na energię użytkową (wskaźnik EU). Można powiedzieć, że jest to wielkość mówiąca, o jakości energetycznej budynku od strony technicznej. To we wskaźniku EU zawarte są m.in. następujące informacje:

  • Jaką izolacyjność cieplną mają poszczególne przegrody budynku (ściany zewnętrzne, okna, itd.)?
  • Na ile skutecznie wyeliminowano wpływ mostków cieplnych?
  • Czy zastosowano wentylację z rekuperacją czy bez rekuperacji?
  • W jaki sposób zaprojektowano bryłę budynku, czy jest ona zwarta czy rozłożysta?
  • W jakim stopniu wykorzystano zyski od promieniowania słonecznego przez przegrody przezroczyste?

oraz wiele innych aspektów, które należy uwzględnić na etapie projektowania oraz należycie przestrzegać w trakcie realizacji.

Uwzględniając systemy ogrzewania wraz z ich sprawnością, których zadaniem jest dostarczenie do budynku, odpowiedniej ilości energii użytkowej uzyskujemy wartość energii końcowej, czyli tej energii, którą kupujemy. Tak więc potencjalne koszty eksploatacji budynku, związane z centralnym ogrzewaniem, c.w.u oraz ewentualnie chłodzeniem i oświetleniem, szacujemy na podstawie zapotrzebowania na energię końcową. Im, mniejsze zapotrzebowanie na energię użytkową tym budynek będzie miał mniejsze zapotrzebowanie na energię końcową, a więc i na koszty eksploatacji oraz mniejsze zapotrzebowania na energię pierwotną.

 Wariant AWariant B 
   wskaźnik EKkWh/m2408,1291,66
   powierzchnia ogrzewanam2165,30165,30
   zapotrzebowanie na energie końcowąkWh/a 67 462 15 152
   nośnik energii biomasa gaz ziemny 
   cena za 1 kWh energiizł/kWh 0,140,21
   roczny koszt ogrzewaniazł/a9 4453 168 


Do obliczenia kosztów energii z biomasy przyjęto wartość opałową paliwa 18 GJ/t i cenę 700 zł/t. Do obliczenia kosztów energii z gazu ziemnego przyjęto wartość opałową paliwa 34,43 MJ/m3 i cenę 2 zł/m3 (cena uwzględnia opłatę za gaz oraz przesył). Wskaźniki EK dla obu wariantów nie uwzględniają energii urządzeń pomocniczych.

W takim wypadku znając dokładnie informacje zawarte w całym świadectwie Który wariant budynku wybierasz: A czy B ?

Wariant A                                                                                                                   Wariant B



Zestawienie parametrów energetycznych obu wariantów budynków

 Wariant AWariant B 
   wskaźnik EUkWh/m2308,8087,26 
   wskaźnik EKkWh/m2a408,1291,66
   energia końcowakWh/a67 46215 152
   cena za 1 kWh energiizł/kWh0,14021
   roczny koszt ogrzewania (c.o. i c.w.u.)zł/a9 4453 168
   wskaźnik EPkWh/m2a91,51117,24
   dopuszczalna wartość EP wg wymagań Warunków TechnicznychkWh/m2a144,83144,83


Aby prosto i łatwo odczytywać informacje na świadectwie nie wymagana jest olbrzymia wiedza z zakresu fizyki budowli i dziedzin pokrewnych. Prostym i łatwym rozwiązaniem może być dołożenie dwóch dodatkowych strzałek na „suwaku”. Umożliwi to inwestorowi, właścicielowi uzyskanie pełnej informacji o budynku, z uwzględnieniem wszelkich jego elementów mających wpływ na charakterystykę energetyczna.

Wariant A                                                                                                          Wariant B

   

Przedstawienie na „suwaku” usytuowania trzech wskaźników względem siebie mówi bardzo wiele o energetycznych właściwościach budynku. Widzimy nie tylko pozycję wskaźnika EP w stosunku do wymagań Warunków Technicznych. Położenie wskaźnika EU mówi nam jak budynek jest zaprojektowany od strony strat i oszczędności ciepła - izolacyjności przegród, eliminacji mostków cieplnych, bryły budynku, itd. Są to straty, które zawsze będziemy musieli pokryć, niezależnie od tego, jaki system ogrzewania zastosujemy oraz co będzie jego paliwem. Położenie wskaźnika EK względem wskaźnika EU informuje nas jak skuteczne (sprawne) zastosowano systemy ogrzewania dostarczające ciepło do budynku.

Dlatego też warto jest nie tyle krytykować aktualną metodologię ile wskazywać na proste i łatwe możliwości jej poprawy poprzez np. dołożenie informacji o pozostałych wskaźnikach energii lub wyciąganie ze świadectw informacji, które są najistotniejsze z punktu widzenia użytkownika budynku. Istotne również jest to, w jaki sposób się przedstawia i odczytuje świadectwa pod kątem szeregu ważnych informacji o budynku, nie koniecznie wskazujących tylko na poziom zużycia energii pierwotnej.

 
Audyt energetyczny sposobem na efektywność energetyczną