Gazami cieplarnianymi nazywamy te składniki atmosfery ziemskiej, które dzięki swoim własnościom fizykochemicznym mają zdolność zatrzymywania energii słonecznej w obrębie atmosfery ziemskiej.
Udział gazów szklarniowych w efekcie cieplarnianym
Ze źródeł naturalnych i antropogenicznych %
Ze źródeł antropogenicznych %
Para wodna
95,00
w tym
0,001
Dwutlenek węgla
3,62
0,117
Podtlenek azotu
0,95
0,05
Metan
0,36
0,07
Freony i inne
0,07
0,05
RAZEM
100,00
0,29
Najważniejszy gaz cieplarniany - para wodna
Większość w/w składników jest naturalnymi składnikami atmosfery i to właśnie dzięki nim na Ziemie rozwinęło się życie. Jednakże stężenie owych substancji na skutek działalności człowieka wzrasta, a ponadto pojawiły się w atmosferze dodatkowe gazy wykazujące właściwości absorpcyjne. Równocześnie obserwowany jest wzrost średniej temperatury powietrza w najniższych - przypowierzchniowych warstwach atmosfery. Te dwa zjawiska są mogą być ze sobą związane, czyli wzrost stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze wywołany działalnością człowieka może być powodem ocieplenia klimatu na Ziemi. Znaczący udział w efekcie cieplarnianym ma para wodna. Zawartość pary wodne jest różna w atmosferze Ziemi i zależna od czasu jak i miejsca geograficznego. Jest to bezpośrednim następstwem cyklu obiegu wody w przyrodzie. Działalność ludzka m znikomy wpływ na wahania poziomu zawartości pary wodnej w atmosferze.
Obieg wody w przyrodzie
Dwutlenek węgla
Drugim ważnym składnikiem, mającym istotny wpływ na efekt cieplarniany jest dwutlenek węgla, który mimo znacznie mniejszego wpływu aniżeli para wodna w ostatnim czasie, na skutek działalności człowieka, przybiera na sile. Od początku ery przemysłowej zawartość dwutlenku węgla w powietrzu systematycznie wzrasta i przewiduje się, że w 2100 roku będzie go w powietrzu dwa razy więcej niż dziś. Udział w efekcie cieplarnianym mają także metan, podtlenek azotu i freony, które również są uwalniane w różnych procesach przemysłowych.
Obieg dwutlenku węgla w przyrodzie
Wpływ ważniejszych gazów szklarniowych na efekt cieplarniany
Gazy szklarniowe
CO2
N2O
CH4
FREONY
O3
Czas życia w atmosferze (lata)
7
180
10
Kilkaset lat
0,3
Udział w efekcie cieplarnianym z pominięciem pary wodnej (%)